ترکخوردگی موئی بتن چیست؟ دلایل، پیشگیری و راهکارها
ترکخوردگی موئی بتن (Hairline Cracks) یکی از مشکلات متداول در سازههای بتنی است که در مراحل اولیه یا حتی پس از سختشدن بتن ظاهر میشود. این ترکها اگرچه معمولاً کمعرض هستند، اما در برخی موارد میتوانند به کاهش دوام سازه و نفوذ عوامل مخرب مانند آب و مواد شیمیایی منجر شوند. در این مقاله به بررسی دلایل، پیشگیری و روشهای ترمیم این نوع ترکها میپردازیم.
ترکخوردگی موئی بتن چیست؟
ترکخوردگی موئی به ترکهای بسیار باریک و نازکی گفته میشود که اغلب با چشم غیرمسلح بهسختی قابل مشاهدهاند. این ترکها ممکن است در سطح بتن یا درون آن ایجاد شوند و معمولاً عرضی کمتر از 0.1 میلیمتر دارند.
دلایل ایجاد ترکخوردگی موئی بتن
- جمعشدگی خمیری (Plastic Shrinkage):
- در مراحل اولیه بتنریزی و قبل از گیرش، آب سطحی بتن تبخیر میشود. اگر تبخیر سریعتر از جایگزینی آب از عمق باشد، تنش سطحی ایجاد شده و ترکهای موئی ظاهر میشوند.
- خشکشدگی طولانیمدت (Drying Shrinkage):
- پس از سختشدن بتن، کاهش حجم ناشی از تبخیر آب باقیمانده درون بتن میتواند منجر به ترکهای ریز شود.
- واکنشهای حرارتی:
- تغییرات دما و انقباض یا انبساط ناشی از آن، بهویژه در هوای گرم یا سرد، میتواند عامل ترکهای موئی باشد.
- عملکرد نامناسب در بتنریزی:
- ویبره بیش از حد، استفاده از آب زیاد در مخلوط، یا پرداخت نادرست سطح بتن، از دلایل رایج ترکخوردگی موئی هستند.
- بارگذاری زودهنگام:
- اعمال بار بر روی بتن قبل از رسیدن به مقاومت کافی میتواند منجر به ترکخوردگی شود.
راههای پیشگیری از ترکخوردگی موئی بتن
- کنترل نسبت آب به سیمان (W/C):
- استفاده از نسبت مناسب آب به سیمان باعث کاهش جمعشدگی و ترکخوردگی میشود.
- محافظت و عملآوری صحیح بتن:
- پوشاندن سطح بتن با گونی مرطوب یا پلاستیک و اجرای عملآوری با آب یا مواد نگهدارنده رطوبت (Curing Compounds) از ترکخوردگی جلوگیری میکند.
- افزودنیهای مناسب:
- افزودن مواد کاهنده آب، حبابزا یا الیاف به مخلوط بتن میتواند خطر ترکخوردگی را کاهش دهد.
- مدیریت دمای بتن:
- استفاده از سنگدانههای خنک یا خنک کردن آب مخلوط بتن در هوای گرم مفید است.
- اجتناب از پرداخت زودهنگام:
- پرداخت سطح بتن قبل از تبخیر آب اضافی ممکن است باعث ایجاد ترکهای ریز شود.
روشهای ترمیم ترکخوردگی موئی بتن
- درزگیری با مواد اپوکسی یا پلیمرها:
- ترکهای موئی سطحی را میتوان با استفاده از رزینهای اپوکسی یا پلیمرهای نفوذپذیر ترمیم کرد.
- تزریق ترک:
- در ترکهای عمیقتر، تزریق رزین اپوکسی یا پلییورتان مؤثر است.
- استفاده از ملاتهای ترمیمی:
- برای ترکهای سطحی، استفاده از ملاتهای باکیفیت که به سطح بتن چسبندگی خوبی دارند، توصیه میشود.
جمعبندی
ترکخوردگی موئی بتن اگرچه اغلب به نظر کماهمیت میرسد، اما در شرایط خاص میتواند به کاهش دوام و عملکرد بتن منجر شود. با رعایت اصول اجرایی، انتخاب مصالح مناسب و انجام عملآوری صحیح، میتوان از بروز این نوع ترکها جلوگیری کرد. در صورت مشاهده ترکها نیز روشهای متنوعی برای ترمیم آنها وجود دارد که بر اساس عمق و گستردگی ترک انتخاب میشوند.
